بازار سرمایه ایران در سالیان اخیر از همه لحاظ توسعه یافته و توسعه مستمر بازارها، نهادها و ابزارهای مالی در این سالها به گونه ای محقق شد . با این وجود سامانههای معاملاتی همگام با سایر بخشهای بازار توسعه پیدا نکرده و شاهد بروز مشکلات بسیار در این سالها در این زمینه بوده ایم. ورود شرکتهای جدید به بازار و اضافه شدن نمادهای این شرکتها به سیستمهای معاملاتی، ورود ابزارهای معاملاتی جدید از جمله صندوقهای قابل معامله، اختیار معاملهها و قراردادهای آتی شاخص و...، افزایش تعداد کدهای معاملاتی و پیش بینی برای رشد یکباره این کدها در صورت قابل معامله شدن سهام عدالت، تغییر روش عرضههای اولیه و شرکت تعداد بسیار زیادی از سرمایه گذاران در این عرضهها و... موجب افزایش شدید ترافیک سامانههای معاملاتی و بروز اختلالات در این سامانهها و به ویژه در هسته اصلی معاملات بورس و فرابورس شده است. نگاهی به شرایط سامانه معاملاتی بازار سهام نشان میدهد زمانی که این سامانه معاملاتی خریداری شد، قرار بود هر چند سال یکبار، سیستم طراحی مجدد و به روزرسانی شود که به هر دلیل انجام نشد.
در این سالها از سوی کارشناسان، عدم به روز رسانی سیستم اصلی معاملات به عنوان مهم ترین عامل بروز اختلالات در سامانههای معاملاتی عنوان شده است. این مشکلات در ماههای اخیر با رشد قابل توجه تعداد شرکت کنندگان در عرضههای اولیه بیشتر به چشم آمده است و همانطور که همه می دانیم در مواقعی موجب متوقف شدن انجام کلیه معاملات در بازار شده است. البته در این روند اقدامات مسئولان برای رفع این اختلالات کافی نبوده و همچنان شاهد بروز این اختلالات و حتی بروز مشکلات جدید ناشی از این اقدامات در بازار هستیم. از جمله این مشکلات می توان به بروز مشکل در سفارش گیری معاملات در مرحله پیش گشایش و بروز مشکلات در ویرایش جدید ایستگاههای معاملاتی کارگزاریها که در روزهای اخیر عملیاتی شده است اشاره کرد. در این تغییرات سه فرمت از چهار فرمت موجود در سیستم معاملاتی حذف شده است و در فرمت باقیمانده شاهد بروز مشکلاتی چون مشخص نبودن جایگاه سفارش معامله گر در عمق مظنه، نمایش تعداد و حجم سفارشها در صفحات متعدد به جای یک صفحه و امکان پذیر نبودن تعیین مجموع حجم معاملات، پیش فرض بودن گزینه خرید بوده ایم.
با توجه به برنامههای موجود برای توسعه هر چه بیشتر بازار سرمایه، ضروری است که به عنوان اولین قدم مسئولان بازار به دنبال رفع کامل اختلالات سامانههای معاملاتی بوده و تمهیداتی بیندیشند تا انجام معاملات با بهترین کیفیت و در سریع ترین زمان ممکن انجام شود. حرکت به سمت بکارگیری سیستمهای کامپیوتری در معاملات و توسعه معاملات الگوریتمی با توجه به پیچیدگیهای خاصی که دارد مستلزم بهبود عملکرد و به روز رسانی سامانههای معاملاتی است. بر این اساس به نظر می رسد با شرایط فعلی، فراگیر شدن بکارگیری الگوریتمها و توسعه بازار ابزارهای معاملاتی جدید موجب بروز اختلالات بیشتر در سامانههای معاملاتی شود.
- حمیدرضا مهرآور- مدیر عامل کارگزاری بانک سامان
- شماره ۲۹۴ هفته نامه اطلاعات بورس - صفحه ۲
نظر شما